Trappistenbieren worden van oorsprong gebrouwen in kloosters. In België bevinden zich nog zes kloosters waar gebrouwen wordt, namelijk Chimay, Rochefort, Orval, Westmalle, Westvleteren en Achel (Achelse Kluis), de jongste loot aan de Trappistenbierboom. In Nederland wordt Trappistenbier gebrouwen door brouwerij de Koningshoeven (Berkel-Enschot, nabij Tilburg) en de bieren verschijnen onder de merknaam La Trappe op de markt. Om de echtheid te garanderen wordt het logo "Authentic Trappist Product" op de flessen weergegeven. Dit logo wordt verleend door de Ínternationale Vereniging Trappist (IVT).

De algemene kenmerken van Trappistenbieren zijn:
-trouw aan de oeroude hoge gisting
-hergisting op fles
-aseptische productie van steriel wort (d.w.z. steriel werken in alle stadia van het  brouwproces
en het tot stand brengen van een reingistcultuur)
-eerbied voor de natuur
-zwaar en donker bier
-chaptaliseren, d.w.z. het gebruik van suiker om de densiteit en dus ook het alcoholgehalte te verhogen

De naam "Trappist” is dus officieel beschermd en daarmee onderscheiden deze bieren zich van Abdijbieren. Deze bieren werden vroeger ook in een klooster gebrouwen, doch tegenwoordig worden deze bieren, in licentie, door voornamelijk grote brouwerijen gebrouwen zoals Inbev (voorheen Interbrew), Alken-Maes, De Smedt, Lefebvre, Moortgat om een paar te noemen. Zo wordt door Inbev het assortiment van Leffe gebrouwen. Alken-Maes brouwt het assortiment van Grimbergen, De Smedt in Opwijk het assortiment van Affligem, Lefebvre het assortiment van Floreffe en Bonne Espérance en Moortgat het assortiment van Maredsous.
Een van de weinige kloosters waar nog Abdijbier wordt gebrouwen is Val-Dieu nabij Aubel in Belgisch-Limburg (ten zuiden van Maastricht).
Qua samenstelling, smaak, smaakbeleving en de zorg waarmee de Abdijbieren worden gebrouwen, doen ze bepaald niet onder voor de meeste Trappistenbieren. Abdijbieren zoals ondermeer Leffe Radieuse, Grimbergen Optimo Bruno, Affligem Patersvat en Tripel, Floreffe Mélior, Steenbrugge Dubbel, Tripel, Ename Tripel, Maredsous 8 en 10 en St. Bernardus 12, zijn even smakelijk als menig Trappistenbier.
Voor de duidelijkheid: de Abdijbieren, die nog een band hebben met een kloosterorde waaraan jaarlijks een financiële bijdrage wordt gegeven, zullen worden voorzien van een apart logo, waarop staat: "Belgisch Erkend Abdijbier". De vereniging ‘Belgische Brouwers’ (voorheen Confederatie van Belgische Brouwers), heeft dit nieuwe logo geïntroduceerd.

Literatuur:
Jef van den Steen: Trappist. Het bier en de monniken. Leuven (Davidsfonds), 2003
Jef van den Steen: Abdijbieren. Geestrijk erfgoed. Leuven (Davidsfonds), 2004
Topchefs & Westmalle. Leuven (Culinaire Saisonnier/Davidsfonds), 2005 

De volgende Trappistenbieren kunnen worden onderscheiden:

a.Trappist Dubbel

b.Trappist Tripel

c.Orval

Gelet op het unieke karakter van Orval rangschikken we dit bier in een aparte categorie.
a.Trappist Dubbel

De bekendste bieren van dit donkere type zijn: Westmalle Dubbel, Chimay (rood, blauw, Grande Réserve), Achel donker, Rochefort (6, 8 en 10), Westvleteren (8, 12) en La Trappe (Dubbel en Quadrupel). De kleursoorten verwijzen naar de capsule en zwaarte. De Trappistenbieren met rode capsule zijn tussen de 6,2 en 7% vol. alcohol en met blauwe capsule 8 tot 9% vol. alcohol.

De zwaarste Trappistenbieren, die donker van kleur zijn, zijn Rochefort 10 (10,3 % vol. alcohol), Westvleteren 12 (10,8% vol. alcohol)  en La Trappe Quadrupel met een alcoholpercentage van tussen 10 en 12% vol. alcohol.

Wat het koken met Trappistenbieren van dit type betreft kunnen we over het algemeen verwijzen naar het koken met Abdijbieren (donker; dubbel). Gelet op het hogere alcoholpercentage en de karakteristieke volmoutige smaak van deze bieren, zijn ze bij uitstek geschikt voor stoofschotels met rundvlees en wild. En ook in gebonden sauzen, al of niet verrijkt met ui, mager gerookt spek of ham en kruiden zoals ondermeer tijm, rozemarijn, oregano, laurier of jeneverbes, dadels, vijgen, rozijnen doen deze bieren het uitstekend. Ook in een marinade voor vlees en gevogelte zorgen deze bieren voor een intense smaak en maken het vlees ook malser.

In sabayons als begeleider bij warme en koude desserts komt het aroma en het rijke smakenpalet van deze bieren goed tot hun recht. Dit geldt ook voor de bereiding van taarten met verschillende soorten noten en zuidvruchten, die extra lekker zullen smaken en geuren door de nog warme taart te besprenkelen met een vleugje Trappistenbier.
Bij een plateau met  belegen-, oude- en verschillende soorten blauwaderkazen, kan een (oude) port of zoete sherry met glans worden vervangen door bijvoorbeeld een Rochefort 10, La Trappe Quadrupel en Westvleteren 12.

b.Trappist Tripel

Tripels zijn in het algemeen goudkleurige bieren van hoge gisting met een bijkomende gisting in de fles. De meest karakteristieke tripel onder de Trappistenbieren is die van Westmalle. Deze tripel met ruim 9% vol. alcohol heeft een volle smaak, een zeer geurig aroma en een zeer aangename licht bittere smaak. Dit bier heeft een mooie, stabiele schuimkraag. Niet alleen een groot genot om te drinken, maar ook om te verwerken in een veelheid van gerechten. Op de site van Biercuisine staan inmiddels veel recepten met dit bier. Gelet op het bittertje is ook hier een weloverwogen stap-voor-stap dosering geboden. Zeker niet te veel van dit bier ineens gebruiken!

De tripels van de andere Trappistenbrouwerijen zijn die van Achel (8% vol. alcohol), Chimay (8% vol. alcohol) en van De Koningshoeven, namelijk La Trappe Tripel (8% vol. alcohol). De Chimay Tripel leent zich evenals de andere Chimay bieren uitstekend als begeleider van de voortreffelijke kaassoorten van Chimay, zoals de Grand Classique, een rauwmelkse kaas en niet te vergeten de Vieux Chimay, een harde kaas met een hartige smaak. Chimay Tripel is ook van het vat verkrijgbaar. De La Trappe Tripel is ook een uitstekende begeleider van de diverse smakelijke kazen van De Koningshoeven.

Wat het koken met deze tripels betreft kunnen we verwijzen naar het koken met de Abdijbieren (blond). Gelet op het in het algemeen hogere alcoholpercentage en de aanzienlijk vollere smaak van deze bieeren, zijn deze bieren geschikt voor stoofschotels, een scheutje in vissoepen of andere soepen of in licht gebonden sauzen als of niet verrijkt met ui, sjalotjes, bleekselderij, (winter)wortel, rode of gele paprika, tomaat, mager (gerookt) spek, (gerookte) ham, diverse kaasssorten en (verse) kruiden. Ook in marinades voor gevogelte kunnen de triipels in combinatie met verse kruiden worden gebruikt. En in sabayons zal een vleugje tripel voor een smaakversterkend effect zorgen.

Naast deze tripels die door Trappistenbrouwerijen worden gebrouwen  is deze categorie bieren ook goed vertegenwoordigd onder de Abdijbieren. De meeste Abdijbieren kennen naast een blond, donker of dubbel ook een tripel. Bekende tripels in België zijn ondermeer die van Leffe, Affligem, Grimbergen, Ename, Witkap Pater, Gouden Carolus, Bornem, Moine en niet te vergeten de onvolprezen Brugge tripel (ruim 9% vol. alcohol) met een lichte amberkleur (zie ook: Abdijbieren tripel). Bekende tripels in Nederland zijn ondermeer Trippelaer, Hertog Jan Tripel, La Trappe Tripel, D’n Schele Os Tripel.

Naast de genoemde tripels van trappistenbrouwerijen brouwen Achel en Westvleteren nog een licht blond bier van hoge gisting. De Koningshoeven brouwt ook een fris blond bier van hoge gisting, namelijk La Trappe Blond.

c.Koken met Orval

Kenmerkend voor dit karakteristieke bier van hoge gisting van 6,2 vol. % alcohol, met z’n schitterende licht amber/oranje kleur is de bittere smaak. Orval wordt verkregen door het mengen van vier tot vijf gemoute gerst- en twee tot drie hopvariëteiten. Dit bier ondergaat verschillende gistingen, waarbij de Engelse methode van ‘dry hopping’ wordt toegepast. Door deze methode krijgt het bier zijn karakteristieke droge, bittere smaak. De heldere kleur is een lust voor het oog. Kleur en aroma komen goed tot hun recht in het karakteristieke Orvalglas, dat nog steeds volgens het authentiek ontwerp wordt gemaakt. De vrij complexe smaaknuances komen goed tot hun recht bij een schenktemperatuur van tussen 12 en 14 graden Celsius.

Voor het koken met dit bier geldt vooral: voorzichtig en met mate doseren, zodat de bitterheid niet gaat overheersen maar een subtiel accent aan het gerecht geeft. Dit bier is vooral geschikt voor de bereiding van de meeste gerechten die we bij de amber of ale bieren en bij de tripels hebben beschreven. Een smakelijk gerecht is gebakken bloedworst met appel en een scheutje Orval bij de gebakken appel. Of gebakken kalfslever met licht gekarameliseerde sjalotjes of ui met een vleugje Orval. Een smakelijke combinatie is de Trappiste d’ Orval, een volvette kaas gemaakt van koemelk met een goed gekoeld glas Orval. Deze kaas laat zich goed verwerken in gerechten met Orval, vooral in gegratineerde schotels met vlees, gevogelte of vis.Voor deze kaas verwijzen we naar de mooie website www.orval.be en naar de publicatie ’Het genot van Orval’ (1995) waarin veel gerechten voorkomen die met Orval zijn bereid. (Uitgeverij Les Capucins, B 1342 Limelette (België). D/1995/7146/6

< Vorige		Volgende >